In een ruime algemene inleiding beklemtoonde mevrouw de minister enige aspecten van het gezondheidsbeleid.

De levensverwachting van mensen met een klein pensioen, van gepensioneerden, die "niet meer buiten komen" is lager dan dat van de financieel beter gesitueerde gepensioneerde die mobiel en sociaal actief is.

Met een goed mobiliteitsbeleid (o.a. goedkoop of gratis openbaar vervoer) en betaalbare culturele manifestaties (gevoelige reducties) kan de overheid zijn steentje bijdragen ten voordele van alle gepensioneerden. Ook vrijwilligerswerk is voor vele gepensioneerden belangrijk om zich nuttig en dus zinvol te voelen. Dit gevoel heeft een gunstige invloed op de gezondheid. Maar nee zeggen tegen ongewilde nieuwe zorgen, na levenslang zorg gedragen te hebben, mag geen nieuwe maatschappelijke taboe worden.

Grootouders moeten het recht behouden – zonder dat de familie of de maatschappij hen schuldgevoelens geeft – om nee te zeggen tegen bv. een opslorpende vast geplande babysit, waardoor reis- of andere dromen onmogelijk te realiseren zijn.

In een tweede luik van haar uiteenzetting had mevrouw Aelvoet het meer over concrete problemen en projecten waarmee wij dagelijks bezig is. Zoals het moeilijk gesprek met de kinesisten in oktober jl. "Waarom moeten wij kinesisten volgend jaar een miljard inleveren. Wij doen toch aan noodzakelijke revalidatie. Maar ….het gaat niet over de snoei in de bestaande uitgaven maar over de inperking van de door de kinesisten voorziene expansie in de volgende jaren. In 2001 is er door het RIZIV 2 miljard meer uitgegeven dan in 2000; 2002 zal 2001 ver overstijgen. In toenemende mate zijn kine-prestaties gericht op een ondersteunend comfort, waardoor de kinevergoeding onbetaalbaar wordt. Moeten we niet het beschikbare geld op de eerste plaats reserveren voor de noodzakelijke revalidatie ? Kiezen in de groei van de kinevergoedingen is de groei betalen die het meest nodig is.

Een bepaald geneesmiddel voor een ziekte die slechts uitzonderlijk voorkomt – bv. enkele tientallen gevallen per jaar – kan oplopen tot een RIZIV-vergoeding van 20 miljoen per jaar, per patiënt. Er zijn zeer vele nieuwe ontwikkelingen qua medicatie en behandelingen, die zeer duur zijn en in de komende jaren zal de groei hiervan zeer expansief zijn. Als we dat allemaal gaan terugbetalen blijft er geen geld over voor de basisbehoeften. Het kunstgebit maximaal vervangen door een door het RIZIV terugbetaalde implantaat zou onbetaalbaar zijn. Er zou geen geld overblijven voor elementaire tandverzorging.

Tot het gezondheidsbeleid behoort ook de aanpak van de overconsumptie van geneesmiddelen, inzonderheid van antibiotica en pijnstillers. In de E.U. zijn wij de koplopers als het op pillen slikken aankomt. Een moeilijk probleem gezien de druk van de patiënt op de dokter. We nemen ook te weinig generische producten, slechts 1 % van de gebruikte geneesmiddelen. Ze zijn nochtans goedkoop en even efficiënt als niet-generische geneesmiddelen. De aanvankelijk hoge kunstmatige prijs heeft de minister kunnen drukken na harde onderhandelingen met de farmaceutische sector. In de ons omringende landen is het gebruik van generische medicamenten zeer courant; in Duitsland 60% van de geneesmiddelen.

In de geestelijke gezondheidszorg heeft de minister een inhaaloperatie gestart, i.z. voor kinderen. Hiervoor zullen meer middelen beschikbaar gesteld worden. Alleen al het hoge cijfer van zelfdodingen in België, een van de hoogste cijfers in de E.U. verantwoordt een meeruitgave. Mevrouw Aelvoet is eveneens bezig met een ontwerp voor patiëntenrechten in samenwerking met artsen, mutualiteiten, patiëntenverenigingen en zorgdiensten. Het beslissingsrecht van de patiënt moet versterkt worden. Dus recht op informatie, op "wat zijn mijn kansen", welke zijn de voor- en nadelen van de verschillende keuzen. Aansprakelijkheid voor medische fouten moet versterkt worden, maar het moet zo georganiseerd worden dat het ernstig blijft. Uiteindelijk zijn er aan heel wat ingrepen niet te vermijden risico’s verbonden. We mogen niet in Amerikaanse situaties terecht komen, waar dokters geen risico-ingrepen meer durven uitvoeren en ze behendig afwimpelen.